Axel Vervoordt

Tàpies. Lo sguardo dell’ artista (De blik van de kunstenaar)

Palazzo Fortuny
Campo San Beneto 3958
vaporetto: S. Angelo or S. Samuele
1 juni - 24 november 2013

Deze zomer, tijdens de 55ste Internatioanele Biënnale voor Hedendaagse Kunst van Venetië presenteert het Palazzo Fortuny: ‘Tàpies. Lo sguardo dell’artista’ (Tàpies. De blik van de kunstenaar)’. Deze tentoonstelling wordt georganiseerd door de Fondazione Musei Civici di Venezia en de Axel and May Vervoordt Foundation. De curators van de tentoonstelling zijn Toni Tàpies, Natasha Hébert, Daniela Ferretti en Axel Vervoordt.

De Catalaanse kunstenaar Antoni Tàpies (Barcelona, 1923-2012) was sterk geïnteresseerd in existentiële vragen. Zijn passie voor kunst was rechtstreeks verbonden aan zijn behoefte om de mysteries van het leven te begrijpen en om het enigmatisch karakter van kunst te vatten. Tàpies was constant op zoek naar een gemeenschappelijke link tussen verschillende culturen, geografieën en periodes, waarbij zijn spirituele zoektocht centraal stond. Hij vertoonde interesse in empirische wetenschappen, maar ook in de theoretische relatie tussen kunst en esthetiek. Tàpies werd beïnvloed door filosofen, wetenschappers en religieuze denkers, maar ook door Oude Meesters en ook door eigentijdse kunstenaars. Al deze elementen samen vormden hem tot de kunstenaar en ook tot verzamelaar. Door open te staan voor het nieuwe en het onbekende, en door paradoxen te ontdekken, maakten hem tot een productieve en geïnspireerde kunstenaar.

De tentoonstelling in het Palazzo Fortuny kwam tot stand door een zeer nauwe samenwerking met de familie van Antoni Tàpies. Het toont een belangrijke selectie van Tàpies oeuvre in de bredere context van zijn persoonlijke privé-verzameling, die nooit eerder getoond werd aan het publiek. De tentoonstelling vindt plaats in het intieme karakter van het huis van Mariano Fortuny, zelf ook een eclectische verzamelaar en begenadigd kunstenaar.

De bedoeling van deze tentoonstelling is om het spirituele van Tàpies’ kunst te laten zien en om zijn uitmuntend oog voor kunst - ‘zijn blik’ – zowel als kunstenaar alsook als verzamelaar te tonen. De kunstwerken uit deze tentoonstelling werden geselecteerd uit zijn privé-huis in Barcelona, waar ze nooit eerder werden uitgehaald. Het is een emotionele en intuïtieve keuze van werken, eerder dan een strikt chronologisch overzicht van zijn werk.

De werken uit zijn privé-collectie omvatten 20ste eeuwse meesters als Joan Miró, Pablo Picasso, Kazuo Shiraga, Franz Kline, Jackson Pollock, en Jannis Kounellis en daarnaast Oosterse sculpturen en primitieve sculpturen. Deze stukken worden getoond samen met Tàpies eigen oeuvre, waardoor de ‘blik’ van de kunstenaar wordt aangetoond.

Daarnaast werd aan een aantal hedendaagse kunstenaars, die zorgvuldig werden uitgekozen door de curators, gevraagd om een werk te maken of te selecteren als een hommage aan Tàpies. Sommige van deze kunstenaars hebben Tàpies persoonlijk zeer goed gekend, anderen voelen zich nauw verwant met zijn wereld, zijn oeuvre in hunzelfde zoektocht naar het mysterieuze en het ongrijpbare. Deze kunstenaars zijn Perejaume Borrell, Anthony Caro, Lawrence Carroll, Giuseppe Antoni Llena, Kichizaemon Raku, Laurence Carroll, Shiro Tsujimura, en Gunther Uecker.

Tàpies was een grote boeken- en prentenverzamelaar; hij maakte zelf verschillende kunstboeken samen met schrijvers en poëten, waarvoor hijd e lithografieÊn verzorgde. Sommige van deze gelimiteerde oplagen zullen te zien zijn in de tentoonstelling, zoals El Pa a la Barca, 1963 van Joan Brossa; La nuit grandissante, 1968 van Jacques Dupin; Air, 1971 van André du Bouchet, en Roman Elegies, 1993 van Joseph Brodsky.

Antoni Tàpies was ook gefascineerd door hedendaagse muziek en had een grote bewondering voor componisten als Schönberg, Alban Berg, Shelsi, John Cage en Anton Webern. Een selectie van Tàpies favoriete stukken zal gespeeld worden in het Palazzo. Daarnaast zullen er ook enkele films te zien zijn van Tàpies, waarin een persoonlijk inzicht wordt gegeven van zijn ideeën, zijn concepten, zijn filosofie.

De cataloog van de tentoonstelling (MER Paper Kunsthalle, 2013) biedt een intiem overzicht van zijn werk met een dialoog tussen zijn oeuvre en zijn kunstverzameling en zijn boeken en prenten. De cataloog omvat persoonlijke essays van zijn zoon Toni Tàpies, zijn schoondochter en kunsthistorica Natasha Hébert en een tekst van Axel Vervoordt over ‘De blik van de kunstenaar’.