Berlinde DE BRUYKERE

Kreupelhout – Cripplewood

Paviljoen van België
55ste Internationale Kunsttentoonstelling
La Biennale di Venezia
1 juni – 24 november 2013

Vlaams Minister voor Leefmilieu, Natuur en Cultuur, Joke Schauvliege, duidde, als opdrachtgever voor de 55ste Internationale Kunsttentoonstelling – la Biennale di Venezia 2013, Berlinde De Bruyckere aan als Belgische afgevaardigde. Minister Schauvliege koos voor Berlinde De Bruyckere omwille van haar diepmenselijk engagement als kunstenaar; omdat zij beschikt over een consequent oeuvre dat nog volop in evolutie is en de kracht heeft om haar deelname aan de Biënnale om te zetten in een duurzaam internationaal parcours.

Berlinde De Bruyckere Kreupelhout – Cripplewood

Voor het Belgisch Paviljoen concipieert Berlinde De Bruyckere een nieuwe in situ installatie die voort borduurt op haar bestaande oeuvre maar pas in haar volle betekenis begrepen kan worden in de ruimte waarvoor ze is gemaakt en binnen de historische context van Venetië.

Berlinde De Bruyckere gaat hiervoor een ongebruikelijke samenwerking aan met auteur en winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur, J.M. Coetzee, die de curator van de tentoonstelling wordt. Berlinde De Bruyckere en John Coetzee hebben al jaren een wederzijdse bewondering voor elkaars werk.

“I have long admired the work of Berlinde De Bruyckere”, schreef Coetzee in een recente persnota. “More importantly, I have been touched (aangeraak) by her work in ways that are often obscure to me. I would not wish it otherwise. Her sculptures explore life and death – death in life, life in death, life before life, death before death – in the most intimate and most disturbing way. They bring illumination, but the illumination is as dark as it is profound”

De Bruyckere zag geen curator die haar werk dieper heeft beïnvloed en verder kan beïnvloeden dan Coetzee. Zij ziet in hem een zielsverwant en voelt in zijn teksten de alles verzengende nood aan om te schrijven die zij ook ervaart bij het maken van beelden.

John Coetzee vervult in Venetië niet de taak van een klassieke artistiek curator maar treedt op als een continue inspirator en gesprekspartner: “To discuss plans and projects with her, and if the gods are on our side, to guide and be guided by her in her explorations”.

In 2012 brachten zij reeds samen het boek Allen Vlees (All Flesh) uit dat beelden van haar bevat naast bestaande teksten van hem. Berlinde De Bruyckere selecteerde indringende passages uit de boeken van Coetzee en schikte deze naast detailfoto’s van haar sculpturen. Woord komt hierdoor naast tekst te staan als twee parallelle universa die elkaar verrijken maar niet illustreren.

De samenwerking in Venetië wordt een logische verderzetting van dit eerste succesvolle project.

Naast J.M. Coetzee doet Berlinde De Bruyckere ook een beroep op Philippe Van Cauteren als co-curator. Hij volgt het creatieproces van het project op de voet en staat de kunstenaar bij als artistiek adviseur. Philippe Van Cauteren is sinds 2006 artistiek directeur van S.M.A.K., het Museum voor Hedendaagse Kunst in Gent. Onder zijn leiding vonden in het museum monografische tentoonstellingen plaats van Lois Weinberger, Kendell Geers, Paul McCarthy, Mark Manders, Dara Birnbaum, Jorge Macchi, Nedko Solakov, Joachim Koester,… en grootschalige, artistieke projecten als TRACK. Philippe van Cauteren bereidt tegen 2014 een overzichtstentoonstelling voor met het werk van Berlinde De Bruyckere die, naast S.M.A.K., ook te zien is in het Gemeentemuseum Den Haag (Nederland).

S.M.A.K., het Museum voor Hedendaagse Kunst in Gent is verantwoordelijk voor de organisatie van de Belgische presentatie van de 55ste Internationale Kunsttentoonstelling – la Biennale di Venezia.

Over de catalogus

De officiële catalogus van de Belgische deelname wordt uitgegeven door Mercatorfonds. Zoals haar voorgaande publicaties ziet Berlinde De Bruyckere deze eerder als een “artist book” dan als een traditionele tentoonstellingscatalogus.
Het boek bevat tekstbijdragen van J.M.Coetzee, Philippe Van Cauteren, Herman Parret, gewoon hoogleraar emeritus aan het Hoger Instituut voor Filosofie aan de K.U. Leuven (België) en Berlinde De Bruyckere. Het fotomateriaal wordt aangeleverd door Mirjam Devriendt, de vaste fotografe van de kunstenaar.

Bio

Berlinde De Bruyckere (°1964, Gent) maakt tekeningen en driedimensionele beelden in een expressieve, herkenbare beeldtaal en met een sterk lichamelijk karakter. In haar werk graaft zij diep in de alom aanwezige noden en angsten van de mens. Kwetsbaarheid, vergankelijkheid en eenzaamheid lopen dan ook als een rode draad doorheen haar oeuvre. Zij haalt inspiratie uit de literatuur- en filmgeschiedenis maar laat in haar beelden ook een grote liefde blijken voor oude meesters zoals Lucas Cranach of Antonello da Messina.

Berlinde De Bruyckere werkt met dode paardenlijven, met in was gegoten bomen en lichamen van mens en dier, die zij op ware grootte en in een verwrongen of geschonden staat toont. Zij legt een grote nadruk op de compositie en op de huid; glanzend paardenvel of wasbleek epidermum waarin het rood en blauw van het bloed en de aders, de uitstulpingen van de kwetsuren doorschemeren.

“Mijn geest brengt mij ertoe te spreken over gedaanten, veranderd in nieuwe lichamen” schreef Ovidius in zijn Metamorphosen. Het is een uitdaging die ook Berlinde De Bruyckere aangaat. Verminking en vermeend geweld mogen extreme vormen aannemen in haar werk; zij zullen nooit losstaan van die mogelijkheid tot transfiguratie en groei. Vanuit de schokkende en verscheurende ervaring van de eerste aanblik, creëert Berlinde De Bruyckere schoonheid en ontzag. Verstoring brengt zij hierdoor op het niveau van reflectie; wat dood is geeft zij opnieuw leven.

Berlinde De Bruyckere stelt regelmatig tentoon in belangrijke musea en instituten in België en het buitenland. Dit jaar loopt een tentoonstelling met haar werk in het Kunsthaus en de St. Dominikus Kapel in Graz (Oostenrijk). In 2012 hield zij solotentoonstellingen in Arter, Istanbul (Turkije); ACCA, Australian Centre for Contemporary Arts, Melbourne (Australië) en een dialoogtentoonstelling met de overleden kunstenaar Philip Vandenberg in Stichting De Pont, Tilburg (Nederland). In 2011 werd zij o.a. uitgenodigd in het Kunstmuseum Bern (Zwitserland), het DHC/ART Foundation for Contemporary Art, Montreal (Canada) en het Kunstmuseum Moritzburg, Halle (Duitsland).

www.smak.be
Met de ondersteuning van de Vlaamse Gemeenschap